Jacobus Craandijk: wandeling door Hummelo en Enghuizen, 1880

Jacobus Craandijk: wandeling door Hummelo en Enghuizen, 1880
Enghuizen met rooden baksteen

Deze week vond ik op het internet een interessant verhaal van Jacobus Craandijk met als titel “Wandelingen door Nederland met pen en potlood”. Deel 5 hiervan beschrijft onder meer Hummelo en het landgoed Enghuizen. Omdat het uit 1880 komt en een mooi beeld schetst van Hummelo uit dit tijd sprak het mij enorm aan.

Een paar passages:

“Wacht men in een’ achterhoek alligt verwaarloozing en verval, slordigheid en wanorde, ’t moet den bezoeker treffen, dat hij in deze landstreek niets daarvan aantreft. Voor ’t schildersoog moge ’t verwilderde bosch, de bouwvallige boerenschuur, de met biezen begroeide waterplas aantrekkelijker zijn, daar is in de zorg, hier aan huizen en akkers’ besteed, iets wat het gemoed weldadig aandoet. Zij gelijken wel wat op speeldooshuisjes, die woningen, allen van steen, met blaauwe pannen daken, groene openslaande vensterluiken, witte lijsten en kozijnen, allen goed in de verw, maar zij spreken van welvaart, van orde, van liefde voor huis en hof, en ’t is te zien, dat de ‘Heeren’ hart voor hun goederen hebben, waar aan wegen en paden zoozeer de hand wordt gehouden en met zooveel smaak in de velden hier en daar prachtige boomen zijn gespaard, wier val anders ’t belang van den landbouw misschien wel zou hebben geeischt.”

Speeldooshuisjes, allen van steen, met blaauwe pannel daken, groene openslaande versterluiken, witte lijsten en kozijnen.

Speeldooshuisjes, allen van steen, met blaauwe pannel daken, groene openslaande versterluiken, witte lijsten en kozijnen.

Het meest interessant is de beschrijving van Enghuizen, waar de schrijver blijkbaar wordt rondgeleid: “Vijf openslaande glasdeuren, op het terras uitkomende, leiden naar de ruime, schoone vestibule, waaromheen de benedenkamers liggen en waaruit een kostbare mahoniehouten trap naar de bovenverdieping voert.”

Verder lees ik een aantal interessante feiten, waarmee ik het model Enghuizen weer kan verbeteren: “Het ruime onderhuis met zijn’ langen dwarsgang bevat natuurlijk de noodige keukens, kelders en dienstbodenvertrekken, en het geheel vormt inderdaad een vorstelijke woning, wier wedergade althans in den tijd der stichting in ons land niet werd gevonden.” De onderverdieping zou er dus ongeveer zo uitgezien moeten hebben:

Het onderhuis met zijn langen dwarsgang

Het onderhuis met zijn langen dwarsgang

Tenslotte beschrijft Craandijk Enghuizen als volgt: ” ’t Is een groot, vierkant gebouw, in Italiaanschen stijl, van rooden baksteen met zandsteenen onderpui, pilasters en lijsten.”. Als ik de tekeningen en zwart-wit foto’s goed bekijk, dan zou het er toen zo uitgezien kunnen hebben. Klopt dat: was er echt baksteen te zien?

Enghuizen met rooden baksteen

Enghuizen met rooden baksteen

Inmiddels heb ik bij Gelderland in Beeld een ingekleurde foto gevonden die vrijwel hetzelfde beeld geeft als mijn model, inderdaad de rode bakstenen zijn zichtbaar.

Getagd met , , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.